Rosja stoi przed trwałym wyzwaniem budżetowym, wchodząc w piąty kolejny rok z deficytem budżetowym, sytuacją pogorszoną przez rosnące wydatki wojenne i spadek dochodów. Niedawno przedstawione prognozy budżetowe na rok 2026 wskazują na niedobór w wysokości 4,6 biliona rubli (54,8 miliarda dolarów), co stanowi 1,6% Produktu Krajowego Brutto (PKB) kraju. Chociaż premier Michaił Miszustin określił ten deficyt jako "akceptowalny", podstawowa dynamika finansowa sugeruje kruchą stabilność.
Mapa drogowa budżetu na rok 2026 zakłada wydatki rządowe w wysokości 44,9 biliona rubli, co stanowi niewielki wzrost w porównaniu z wcześniejszymi prognozami. Z drugiej strony, dochody mają skurczyć się o 4% do 40,3 biliona rubli. Ta fiskalna korekta odbywa się w obliczu zmniejszonych dochodów z ropy i gazu oraz znacznych kosztów związanych z trwającymi operacjami wojskowymi. Aby złagodzić te naciski, rosyjskie władze podobno badają strategie takie jak zwiększenie podatków, poszerzenie bazy podatkowej, ograniczenie wydatków niezwiązanych z wojskiem i zwiększenie pożyczek.
Korekty Budżetowe i Podwyżki Podatków
W ramach znaczącej zmiany polityki, rosyjski minister finansów Anton Siłuanow potwierdził podniesienie stawki podatku od towarów i usług (VAT) z 20% do 22% od przyszłego roku. Ma to na celu wzmocnienie odporności budżetu państwa. Ponadto obniżony zostanie próg VAT dla przedsiębiorstw, co oznacza, że firmy o rocznych obrotach już od 10 milionów rubli będą musiały się do niego stosować, w porównaniu z poprzednim progiem 60 milionów rubli. Środki te, wraz z nowym 5% podatkiem od określonych przedsiębiorstw hazardowych i zniesieniem zwolnień ze składek na ubezpieczenie dla większości małych i średnich przedsiębiorstw, mają generować około 1 biliona rubli rocznie. Te korekty budżetowe wydają się odbiegać od wcześniejszej obietnicy prezydenta Władimira Putina, że nie podniesie podatków przed 2030 rokiem.
Zwiększone Pożyczki i Wyprzedaż Funduszy
Równolegle z korektami podatkowymi, rosyjski rząd planuje zwiększyć pożyczki o 2,2 biliona rubli do końca 2025 roku. Prognozowane dochody z samego podwyższenia VAT szacuje się na 1,19 biliona rubli w nadchodzącym roku. Jednak te dodatkowe środki mogą nie wystarczyć do całkowitego pokrycia luki fiskalnej, zwłaszcza że rosyjski Fundusz Dobrobytu Narodowego, kluczowy rezerwowy, ma pozostały bilans w wysokości zaledwie 4 bilionów rubli dostępnych do natychmiastowego wykorzystania.
Przeciwności Gospodarcze i Zmieniające się Priorytety
Perspektywy finansowe kraju są dodatkowo komplikowane przez spadek światowych cen ropy, który wcześniej doprowadził do trzykrotnego zwiększenia prognozy deficytu na rok 2025. Prognozy wzrostu gospodarczego również zostały stonowane, a oczekiwany wzrost PKB na rok 2026 został skorygowany do 1,3%, a prognoza na rok 2025 obniżona do 1% z wcześniejszych 2,5%. Wydatki na rok 2025 zostały zwiększone do 42,3 biliona rubli, co stanowi 19% PKB, po korektach budżetowych w połowie roku. Co istotne, wydatki związane z wojną przekroczyły alokacje na programy społeczne, sygnalizując znaczącą zmianę priorytetów budżetowych. Bank Rosji ostrzegł, że utrzymanie równowagi budżetowej w obliczu odnowionego wzrostu wydatków socjalnych wymaga cięć w innych sektorach. Jednakże, utrzymujące się potrzeby konfliktu na Ukrainie stanowią poważną przeszkodę dla znaczących redukcji wydatków. Proponowane przez Ministerstwo Finansów trzyletnie modyfikacje kodeksu budżetowego i podatkowego mają zostać poddane przeglądowi, ale zmienność wydatków od 2022 roku sugeruje, że obecne prognozy budżetowe mogą pozostać przedmiotem znacznej niepewności.
