Komisja Europejska zintensyfikowała nadzór nad stosowaniem przez Włochy uprawnień „złotej akcji” (Golden Power) w kontekście proponowanego przejęcia Banco BPM przez UniCredit, wskazując na potencjalne naruszenia prawa unijnego. Ta interwencja podkreśla rosnące napięcie między krajowymi przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa a fundamentalnymi zasadami jednolitego rynku UE, zwłaszcza w sektorach strategicznych, takich jak bankowość. Ostrzeżenie Komisji stanowi krytyczny test dla tego, w jaki sposób państwa członkowskie mogą nakładać warunki na znaczące fuzje korporacyjne bez podważania unijnych regulacji dotyczących konkurencji i swobodnego przepływu.
- Komisja Europejska prowadzi intensywną kontrolę nad włoskim dekretem dotyczącym „złotej akcji”.
- Spór dotyczy proponowanego przejęcia Banco BPM przez UniCredit, szacowanego na 10 miliardów euro.
- 18 kwietnia włoski rząd wydał dekret nakładający warunki na UniCredit, powołując się na zasadę „złotej akcji”.
- 19 czerwca Komisja Europejska warunkowo zatwierdziła przejęcie, lecz wyraziła obawy o naruszenie prawa UE.
- Komisja kwestionuje zgodność włoskich warunków z art. 21 unijnego rozporządzenia o fuzjach.
- 12 lipca włoski sąd częściowo unieważnił dekret rządowy, dodając kolejną warstwę prawną do sprawy.
Spór koncentruje się wokół próby przejęcia Banco BPM, trzeciego co do wielkości banku we Włoszech, przez UniCredit, drugi co do wielkości bank w kraju. Pomimo warunkowej zgody Komisji Europejskiej na przejęcie UniCredit, wydanej 19 czerwca, urząd premiera Włoch wcześniej, 18 kwietnia, wydał dekret nakładający na UniCredit specyficzne zobowiązania, w przypadku pomyślnego zakończenia transakcji. Dekret ten opierał się na włoskiej zasadzie „złotej akcji”, mechanizmie mającym na celu ochronę interesów bezpieczeństwa narodowego poprzez umożliwienie rządowi blokowania lub nakładania warunków na przejęcia korporacyjne w sektorach strategicznych.
Wyzwania Regulacyjne i Nadzór UE
Obawy Komisji Europejskiej wynikają z kwestii zgodności tych krajowych warunków z prawem unijnym. W szczególności Komisja ostrzegła, że zobowiązania nałożone przez Rzym „mogą stanowić naruszenie artykułu 21 rozporządzenia UE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw (EMUR) oraz innych przepisów prawa unijnego”. Artykuł 21 pozwala państwom członkowskim na ochronę uzasadnionych interesów, pod warunkiem że takie środki są zgodne z ogólnymi zasadami UE, proporcjonalne i niedyskryminujące, a także podlegają kontroli Komisji w celu zapobiegania fragmentacji jednolitego rynku. Poza artykułem 21, Komisja wskazała również, że podejście Włoch może naruszać przepisy UE dotyczące swobodnego przepływu kapitału oraz nadzoru ostrożnościowego sprawowanego przez Europejski Bank Centralny.
Po wydaniu włoskiego dekretu, Komisja 26 maja formalnie zwróciła się do Włoch o dodatkowe informacje, otrzymując odpowiedź 11 czerwca. Po analizie uzasadnienia Włoch, Komisja stwierdziła, że „uzasadnienie warunków obecnie nie posiada wystarczających podstaw” i że dekret powinien był zostać poddany przeglądowi Komisji przed jego wdrożeniem. Dodatkowo, 12 lipca włoski sąd częściowo unieważnił dekret, co jeszcze bardziej skomplikowało prawne aspekty transakcji.
Wpływ na Rynek i Perspektywy Transakcji
Bieżąca niepewność regulacyjna rzuca cień na potencjalną transakcję o wartości 10 miliardów euro, którą UniCredit pierwotnie zaoferował Banco BPM pod koniec ubiegłego roku. Banco BPM wcześniej odrzuciło ofertę UniCredit, stwierdzając, że „w żaden sposób nie odzwierciedla ona rentowności ani dalszego potencjału tworzenia wartości dla akcjonariuszy Banco BPM”. Z uwagi na to, że okres oferty ma wygasnąć 23 lipca, Komisja Europejska oczekuje na dalszą odpowiedź od Włoch, zanim podejmie kolejne kroki. Sytuacja ta podkreśla delikatną równowagę między suwerennością narodową w strategicznych sektorach gospodarki a nadrzędnymi ramami zintegrowanego rynku Unii Europejskiej.
