Relacje gospodarcze między Unią Europejską a krajami Azji Centralnej przechodzą okres znaczącego wzrostu i transformacji. Ostatnie dyskusje na wysokim szczeblu, takie jak szczyt UE-Azja Centralna w Samarkandzie, podkreślają rosnące znaczenie tego partnerstwa, koncentrując się na wzmocnieniu handlu, przyciąganiu inwestycji i wspieraniu współpracy w kluczowych sektorach, takich jak energetyka i transport.
Wzmocnienie Partnerstw Gospodarczych
Prezydent Uzbekistanu, Shavkat Mirziyoyev, podkreślił znaczny postęp w stosunkach gospodarczych, zauważając, że handel między krajami Azji Centralnej a UE odnotował niezwykłą ekspansję w ciągu ostatnich siedmiu lat, osiągając wartość
54 miliardów euro. Wyraził zadowolenie z rosnącego zainteresowania europejskich przedsiębiorstw możliwościami handlowymi i inwestycyjnymi w Uzbekistanie i całym regionie Azji Centralnej.
Aby to ułatwić, Uzbekistan aktywnie pracował nad stworzeniem bardziej atrakcyjnego środowiska biznesowego. Kluczowe środki obejmują wdrożenie systemu
"one-stop-shop" dla zagranicznych inwestorów, liberalizację rynku walutowego i zmniejszenie obciążenia podatkowego dla przedsiębiorstw. Wydaje się, że te wysiłki przynoszą rezultaty. W 2024 roku obroty handlowe Uzbekistanu z państwami członkowskimi UE osiągnęły
6,4 miliarda dolarów. Ponadto w Uzbekistanie działa obecnie ponad 1000 przedsiębiorstw wspieranych przez europejski kapitał, uczestniczących w projektach inwestycyjnych o łącznej wartości około
30 miliardów euro.
Oczekuje się, że potencjał wzmocnionej współpracy wzrośnie jeszcze bardziej wraz z finalizacją
rozszerzonego porozumienia o partnerstwie i współpracy (EPCA) między UE a Uzbekistanem, które obiecuje nowe możliwości handlu i inwestycji w całym regionie.
Rozwijanie Połączeń Między Kontynentami
Strategiczne położenie Azji Centralnej czyni ją istotnym ogniwem łączącym Azję z Europą. Prezydent Mirziyoyev podkreślił potencjał regionu jako "aktywnego uczestnika globalnych procesów gospodarczych". Kluczowa propozycja obejmuje dostosowanie strategii UE
Global Gateway do głównych inicjatyw transportowych w Azji Centralnej. W szczególności wspólne opracowanie Planu Działania na rzecz rozwoju
Transkaspijskiego Korytarza Transportowego jest postrzegane jako kluczowe. Oczekuje się, że taka współpraca pobudzi wzrost inwestycji, wesprze rozwój infrastruktury i zachęci do wdrażania innowacyjnych technologii.
Jednak odblokowanie pełnego potencjału tych stosunków gospodarczych wymaga rozwiązania praktycznych wyzwań. Uproszczenie procedur handlowych i poprawa dostępu towarów z Azji Centralnej do rynków UE są uważane za niezbędne kroki. Prezydent Mirziyoyev zapewnił o gotowości regionu do zwiększenia podaży wysokiej jakości, przyjaznych dla środowiska produktów, zgodnych z surowymi europejskimi standardami, na rynek UE.
Rola Azji Centralnej w Europejskiej Stabilności Energetycznej
Dzięki znacznym zasobom energetycznym i dużemu potencjałowi rozwoju energii odnawialnej, Azja Centralna jawi się jako partner zdolny do przyczynienia się do europejskiej stabilności energetycznej i celów dekarbonizacji. Prezydent Mirziyoyev postawił Azję Centralną jako wiarygodnego partnera, nie tylko w zapewnieniu stabilnych dostaw energii, ale także w znacznym wkładzie w globalne wysiłki na rzecz redukcji emisji dwutlenku węgla.
Głównym podkreślonym wspólnym przedsięwzięciem jest trwający projekt utworzenia
Zielonego Korytarza Strategicznego, łączącego Azję Centralną z Europą przez Morze Kaspijskie i Czarne. Inicjatywa ta ma na celu stworzenie solidnych podstaw dla wzajemnie korzystnej łączności energetycznej. Dalsze propozycje obejmują ustanowienie
Partnerstwa UE-Azja Centralna na rzecz Czystej Energii oraz rozwój rynku kredytów węglowych w Azji Centralnej. Inicjatywy te mają na celu zachęcanie do zrównoważonej produkcji energii i przyciąganie dalszych inwestycji w czyste technologie.
Ambicje te są zgodne z konkretnym postępem w dziedzinie energii odnawialnej w regionie. Na przykład Uzbekistan uruchomił niedawno 14 elektrowni słonecznych i wiatrowych i ma ambitne plany dotyczące ponad 50 dodatkowych projektów, których łączna moc ma wynieść
24 000 megawatów. Deklarowanym celem jest zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii w krajowym miksie energetycznym do
54% w ciągu najbliższych pięciu lat.
